Groningen
Groningen
DARK is een nieuwe voorstelling van Kris Verdonck / A Two Dogs Company over artificiële intelligentie en artificiële aanwezigheid.
In deze voorstelling zet Verdonck zijn onderzoek verder naar de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en fake, mens en technologie, en dat in tijden van AI.
Mustaf Ahmeti en Jeroen Van der Ven zijn de performers in deze performance die bestaat uit drie delen: DARK, ACT #2 en BRASS #2. Live en digitale lichamen en stemmen wisselen elkaar af, tot op het punt dat ze nog moeilijk van elkaar te onderscheiden zijn. DARK verkent in de theaterruimte die andere black box: de ruimte achter het computer- of smartphone scherm en de algoritmes en artificiële intelligentie achter allerlei sociale media en chatbots. Een performer omringd door glazen panelen manipuleert de schermen, verdwijnt, verschijnt weer en lijkt het publiek mee te willen trekken in hun ruimte.
Door middel van artificiële intelligentie zet ACT #2 het werk dat Verdonck en acteur Johan Leysen (1950-2023) deden over Samuel Beckett verder. Het dertiende en laatste deel van Samuel Becketts Texts For Nothing (1952), gesproken door de stem van Johan Leysen, weerklinkt in een ruimte met stapels grijze dekens. In BRASS #2 weerklinkt muziek uit drie sousafoons, maar de bron van de geluiden is onbepaald in dit experiment met artificiële aanwezigheid.
Welke lichamen en levensvormen bevinden zich ‘achter’ onze schermen? En welke impact hebben die schermen en digitale entiteiten op ons lichaam, op onze zintuigen, ons gevoel voor realiteit? Net als de menselijke performers, hebben ook de objecten in deze voorstelling een ambigue status. Worden ze aangestuurd door de performers of omgekeerd, of bewegen ze autonoom? Alles lijkt met elkaar verbonden en ook de toeschouwer zal zich een houding moeten aanmeten in deze spookachtige wereld waarin het begrip ‘werkelijkheid’ op losse schroeven komt te staan.
17:00 – 18:15 | Publieke Lezing:
Kunst en performance in onze huidige computercultuur door Claire Swyzen
De lezing van dr. Claire Swyzen (onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het Centre of Literature, Intermediality, and Culture/CLIC), “Interface, Database, Protocol: Text as Data in Postdramatic Mediaturgies”, herinterpreteert de verschuiving van dramatisch theater naar het “postdramatische theater” (Lehmann) in termen van “computercultuur” (Manovich), met een focus op elke vorm van taal die we op het podium kunnen waarnemen — tekstueel of mondeling, door mens of machine gegenereerd.
Hoe kunnen we het veranderde uiterlijk, de manier van produceren en de functie van tekst beschrijven binnen de digitale cultuur? Claire Swyzen introduceert daarom drie computerconcepten — interface, database en protocol — als aanvullende tools voor performance-analyse en past deze toe op een breed scala aan werk: van lo-fi tot algoritmisch theater en statistiek- of socialemediaperformances van kunstenaars als Nature Theater of Oklahoma, Tim Etchells, Annie Dorsen, Edit Kaldor en Rimini Protokoll. Elk van deze drie concepten belicht een belangrijke tendens in het postdramatische theater: een verschuiving in de presentatie/mediatie van tekst (van gezicht naar interface), een verschuiving in auteurschap (van auteur naar dataverwerker) en een verschuiving in de regels waarvolgens tekst wordt gegenereerd (van plot naar protocol).
19:00 – 19:50 | Een gesprek over theater en AI:
Voorbeschouwing met DARK-kunstenaar en gastexperts
Als aansluiting op de voorstelling DARK van A TWO DOGS COMPANY in het Grand Theatre Groningen hebben we kunstenaar Kris Verdonck, dramaturg Kristof van Baarle en onderzoekers Nataliia Laba en Claire Swyzen uitgenodigd om de spanningen te verkennen tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en nep, mens en technologie — vooral in tijden van AI.
Claire Swyzen (verbonden onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel en het Centre for Literature, Intermediality, and Culture) licht de invloed toe van termen als interface, database en protocol op ontwikkelingen in performancekunst binnen onze huidige computercultuur.
Nataliia Laba (universitair docent digitale cultuur en multimodale communicatie/human AI aan de Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen) gaat dieper in op recent onderzoek naar de impact van visueel-generatieve AI op kunstenaars en ontwerpers doorheen hun artistieke praktijk, evenals de publieke percepties van onze verantwoordelijkheid in het trainen en gebruiken van AI.
Het gesprek wordt gemodereerd door Pieter Verstraete (theatercriticus en universitair docent Kunst, Cultuur en Media aan de Faculteit der Letteren, Rijksuniversiteit Groningen). Dit evenement wordt audio-opgenomen voor een podcast.
Deze discussie verbindt de lijnen tussen kunst, performance, AI en computercultuur.
SPOT ON! is een lezingenreeks die zich richt op sociaal en politiek relevant theater en performance. Ze wil het publieke debat stimuleren en de impact van theater op de samenleving bevragen. Dit panel wordt georganiseerd in samenwerking met de sectie Theater van het ICOG Research Centre for Arts in Society van de Rijksuniversiteit Groningen.
20:00 – 21:15 | DARK
Een performance over de spanning tussen aanwezigheid en afwezigheid, echt en nep, mens en technologie.
Welke lichamen en levensvormen bevinden zich “achter” de schermen? En welke invloed hebben die schermen en digitale entiteiten op ons lichaam, onze zintuigen en ons werkelijkheidsgevoel? Net als de menselijke performers hebben de objecten in deze voorstelling een ambigu statuut. Worden ze bestuurd door de performers, of omgekeerd, of bewegen ze autonoom? Alles lijkt met elkaar verbonden en ook de toeschouwer zal positie moeten innemen in deze unheimische wereld waarin het begrip werkelijkheid wordt bevraagd.
"Twee jaar geleden stierf Johan Leysen, en nu gaat hij weer spelen. De voorstelling Dark van Kris Verdonck wordt de comeback van acteur Johan Leysen. Of toch van zijn stem. Met de hulp van AI brengt hij postuum een tekst van Beckett." - Wouter Hillaert - De Standaard
Lees interview
"Na de mens de machine? In ‘Dark’ voert Kris Verdonck het publiek met drie installaties binnen in een wereld vol raadselachtige machines die de rol van de denkende en voelende mens trachten over te nemen. Hij snijdt zo belangwekkende onderwerpen aan. Wat is de mens? Wat is de dood? Is er een algoritme dat leven brengt na de dood? Maar ook: is er nog plaats voor de mens in een razendsnel veranderende wereld. Toch blijkt dat algoritmes veel kunnen maar dat denken, voelen en creëren een mensenzaak blijven. Kris Verdonck toont op indrukwekkende wijze wat de verbeelding kan." - Johan Thielemans - PZAZZ.theater
Lees artikel
Concept en Regie: Kris Verdonck
Dramaturgie: Kristof van Baarle
Performers: Mustaf Ahmeti, Jeroen Van der Ven
Kostuum: 113 Maison
Technische creatie & coördinatie: Vincent Malstaf
Techniek: Daniel Romero Calderon & Maarten Devrieze
Compositie: Maxime Denuc
Acteur (stem): Johan Leysen ∞
Taal: Engels
Een project mede ontwikkeld met de steun van KASK – School of Arts in het kader van het onderzoeksproject ‘Performing Absence’ (2019-2022) van Kris Verdonck en Kristof van Baarle
Met de steun van: Tax Shelter van de Belgische federale overheid, KASK - School of Arts, Per Podium, De Vlaamse Gemeenschap, Vlaamse Gemeenschapscommissie, Trouble Festival #13